Overlevingsbrein versus creatieve brein

Overlevingsbrein versus creatieve brein

Geplaatst door Prinssynergy in Lifestrategy 02 nov 2017

Als je wel eens in Afrika op Safari bent geweest heb je misschien een echte jacht kunnen zien. Nog niet meegemaakt? Ik eerlijk gezegd ook niet.
Maar dan herken je het misschien wel van de natuurseries op tv. Thema: Leeuw versus antilope. Spannend muziekje eronder….Met de belangrijke vraag: gaat de antilope ontsnappen? Gaat ze het redden of wint de leeuw?
 
De leeuw is een roofdier. Als welpje leert de leeuwin spelenderwijs om te gaan met haar jachtinstinct. Het brein en het lijf van de leeuwin is getraind om snel, effectief, krachtig en efficiënt energie te gebruiken om te overleven. Ze is niet geschikt om lange tijd achterelkaar achter allerlei beesten aan te hollen in de hoop er eentje te pakken te kunnen krijgen voor een sappig maaltje.
 
Nee, de leeuwin is in staat om in harmonie met haar lijf, haar omgeving en perfecte timing in relatief korte tijd intelligente acties te ondernemen om bijvoorbeeld een antilope te slim af te zijn.
 
En de antilope dan? Zij is een prooidier. Ze houdt voortdurend haar omgeving in de gaten. Met haar soortgenoten in de kudde als een relatieve veiligheidsfactor zorgt ze er voor dat ze steeds voldoende energie bij elkaar graast om te overleven en dan weer naar een nieuw stuk grasland te kunnen gaan.
 
Het brein en het lijf van de antilope is erop gebouwd om steeds alert en wendbaar te zijn en snel te reageren op veranderende situaties. Dat reageren gaat vooral op instinct.
Het zogenaamde kuddegevoel speelt daarmee natuurlijk ook een rol. Gaat een willekeurige antilope plotseling in de galop, dan gaat de rest er hop-hop blindelings achteraan, omdat er waarschijnlijk onraad is gespot.
 
Ook de antilope is in staat om in harmonie met haar lijf, haar omgeving en een juiste timing alles in de gaten te houden en op tijd weg te sprinten als een roofdier richting de kudde sluipt.
Net zo snel als het onraad is gespot kan het ook weer verdwenen zijn… De kudde graast rustig verder alsof er niks is gebeurd. Niets aan de hand?
 
In ons zit ook die leeuw en de antilope. In een voortdurend veranderende omgeving: druk-druk-druk, met piepjes, klikjes, ringtones, navigatiesystemen en computerschermen bevinden we ons op de Savanne van ons eigen Soap: de survivor in de kudde.
Zal de sterkste winnen, net als in de natuur? Wij mensen hebben in ons brein behalve een overlevingsmentaliteit ook het scheppende vermogen meegekregen: ons creatieve brein.
 
In een artikel van Hans van Maanen (akademie nieuws september 2010) beschrijft van Maanen dat de wetenschapper en ontwikkelingspsycholoog Michael Tomasello concludeert dat mensenkinderen in tegenstelling tot jonge apen taal leren door te imiteren en daar (door middel van patroonherkenning) een eigen creatief unieke vorm van maken. Dat is typisch menseneigen. Dieren kunnen dit niet. Apen bijvoorbeeld kunnen niet imiteren, slechts nadoen.
 
Maar bij mensen ontstaat naast imitatie ook cultuuroverdracht waardoor zingeving (de diepere bedoeling erachter) een rol gaat spelen. Van nature hebben we als kind de neiging om creatief te zijn en dat gedeelte van ons brein te gebruiken wat ons onderscheidt van overleven. Toch verliezen we vaak de kunst om een juiste balans te vinden in de overlevingsmodus en de creatieve modus.
Jezelf overwinnen.
Sterker nog: volgens neuroloog dr. Joe Dispenza (Breaking the habit of being yourself- Hayhouse 2012) is het niet mogelijk om tegelijkertijd creatief te zijn én in een overlevingsmodus te zijn.
Zelfs het creatief zijn in overleven hoort bij het overleven. Wat dr Dispenza bedoelt met creativiteit is het gebruiken van dat gedeelte van je hersenen wat je los maakt van alles wat je in de weg staat.
Op creatieve moment verlies je het gevoel van tijd, ben je je niet meer bewust van je lichaam en houd je je niet (meer) bezig met de omgeving of overleven.
Op creatieve momenten ga je namelijk in op het moment zelf. Je kent het woord wel: ‘flow’. Dat is iets waar veel van ons naar streven. Maar de meeste tijd bevinden we ons meer in een overlevingsmodus dan in een creatieve modus.
 
In een moment van ‘flow’ ben je zo in harmonie met wat je aan het doen bent dat je zou kunnen zeggen dat je jezelf in dat ‘flow”moment overwint en onderdeel bent geworden van een geheel waar de creativiteit vandaan komt.
De tijd en jezelf helemaal vergeten.
 
Ons brein wil natuurlijk graag efficiënt zijn om zo effectief mogelijk te overleven met zo min mogelijk energieverspilling.
Dus wat doen onze hersenen?
Zij zorgen ervoor dat ze supersnelle en energiebesparende neurologische routes creëren die we keer op keer kunnen nemen om in actie te komen (antilope en leeuwin).
 
Als we niet echt hoeven na te denken over welke volgende stap het slimst is scheelt dat enorm qua energie. Daarom kiezen we vaak zonder dat we het in de gaten hebben voor de zelfde route naar huis, hetzelfde patroon voor tandenpoetsen, dezelfde herhalende gedachten of meningen.
 
Als je bedenkt dat elke gedachte die we hebben zorgt voor een chemische reactie in ons lichaam (hormonaal, biochemisch, neurologisch), kun je voorstellen wat voor een gigantische impact onze gedachtewereld heeft op onze gezondheid en welbevinden?
 
Maar omdat we die antilope en leeuwin in ons hoofd los laten blijven we vast zitten in het spel van roofdier/prooidier om de angst slimmer af te zijn en het gevoel te hebben dat we kunnen overleven te midden van teveel afspraken op een dag, mobieltjes die niet willen zwijgen, en de carrière die gemaakt moet worden en niet te vergeten: het ‘verplichte’ genieten. Want je leeft maar één keer: alles moet kunnen en alles moet mogelijk zijn.
 
Als je maar wil. Toch?
En… op een dag kom je erachter dat je eigenlijk alleen maar aan het overleven bent.
Het creatieve brein is vergeten en heeft geen kans gekregen om zichzelf te laten zien.
 
Overlevingsmodus:
 
Stress
Krimp
Angst
Degeneratie
Tijd
Oorzaak en gevolg
Bekende paden
Maken
Gejaagd
Afwachten
Gewoonte
Moeten
Saai
Werkstress
 
Of:
 
Creatieve modus
 
Balans
Groei
Liefde
Regeneratie
Pro-activiteit
Tijdloos
Gevolg creëren
Onbekende paden
Scheppen
Rust
Verandering
Willen
Plezier
Arbeidsvreugde
 
Door bewust te worden van hoe je brein functioneert en welke gedachten je lichaam sturen kun je weer energie halen uit je creatieve brein (creatieve modus).
De creatieve modus zorgt voor verandering dat groei teweeg brengt, zorgt voor rust en reflectie en laat je ideeën opdoen die altijd al in je besloten lagen.
 
Hoe kom je in een creatieve modus?
 
In het boek: Flow, en de kunst van het zakendoen (Jan Bommerez en Kees van Zijtveld -1999 etc.) hebben de auteurs het over creatieve of destructieve denkpatronen die je kunt hebben.
 
Het is de kunst om die denk en leefpatronen te herkennen en te vernieuwen zodat het patronen zijn die geschikt zijn voor een creatieve modus en niet voor een overlevingsmodus.
 
Waarom is dat belangrijk?
Als je ingesleten patronen niet meer herkent weet je ook niet meer welke gedachten je daarbij hebt.Je denkt er letterlijk niet meer bij na!
Het gaat automatisch. Je leeft geautomatiseerd omdat je gewend bent geraakt aan je eigen gedachten, leefstijl en overleven (en stress). Het is “normaal” geworden.
En als je dan ook nog eens bedenkt dat elke gedachte een chemische reactie oproept (hormonaal, biochemisch, neurologisch), besef dan dat elke gedachte en elk patroon dat je hebt een duidelijke lichamelijke invloed heeft op je (gezondheid).
 
Je kunt jezelf overwinnen door bewust de overlevingspatronen en de creatieve denkpatronen te ontdekken bij jezelf en daar verandering in aan te brengen zodat je een leven kunt leiden wat jij wil.
 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Post a comment